Είσοδος
Θεατρόφιλος
«ΦΑΥΣΤΑ»
 
Γεωργία Παπαβασίλη 14/02/2012 11:51

«ΦΑΥΣΤΑ».. Η πρώτη μου συνάντηση με το θέατρο «Στοά» ήταν τον Μάιο του 2003, είχα πάει και είχα δει την Μαρία Τσιμά στην «Τρελοβγενιώ» της Ινές Κανιατί.. εκεί είδα για πρώτη φορά τον χώρο του θεάτρου.. το ζεύγος μαζί Παπαγεωργίου – Πρωτοψάλτη το είδα για πρώτη φορά και τους δύο επί σκηνής μαζί, στο έργο του Στρίντμπεργκ, τον «Πατέρα» τον Νοέμβριο του 2007.. από το 2003 λαμβάνω την ετήσια επιστολή γραμμένη από τον κο Παπαγεωργίου.. είναι ένα θέατρο που αν μου λέγανε να τρέξω για να σωθεί θα έτρεχα.. σε όλα θα έτρεχα αλλά γι'αυτό πιο πολύ.. γιατί έμειναν πιστοί στα πιστεύω τους και δεν πρόδωσαν ούτε τον εαυτό τους αλλά και ούτε τις αξίες τους.. γιατί η κρίση είναι κυρίως κρίση αξιών.. και μετά έρχονται τα υπόλοιπα.. έργο του Μποστ (Μέντη Μποσταντζόγλου)δεν έχω ξανά διαβάσει.. Διαβάζω τα εξής γι'αυτόν.. «Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1918 και πέθανε στην Αθήνα το 1995. Το 1920 η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στο Γαλάτσι της Ρουμανίας όπου και πηγαίνει στην πρώτη τάξη του Δημοτικού. Το 1926 έρχονται στην Ελλάδα και συνεχίζει σε Ελληνικό Δημοτικό Σχολείο. Τέλειωσε το Η΄ Γυμνάσιο Αρένων Αθηνών και τον ίδιο χρόνο γράφτηκε στη Σχολή Καλών Τεχνών όπου παρακολούθησε μαθήματα μόνο επί ένα εξάμηνο. Πρωτάρχισε σαν εικονογράφος παιδικών βιβλίων και περιοδικών και συνεργάστηκε αργότερα σαν πολιτικός γελοιογράφος και χρονογράφος σε πολλές εφημερίδες και περιοδικά ποικίλης ύλης. Παράλληλα ασχολήθηκε με το θέατρο και τη ζωγραφική. Έγραψε πάνω από δέκα θεατρικά έργα, έκανε δέκα έξη ατομικές εκθέσεις κι έβγαλε αρκετά βιβλία. Το 1966 άνοιξε κατάστημα με την επωνυμία 'Λαϊκαί εικόναι', διακοσμώντας πάνω από 25000 αντικείμενα δώρων. Χαρακτηριστικό της θεατρικής του τεχνικής είναι ο 'ηθελημένος πλατειασμός' και οι αφελείς επεξηγήσεις, πράγμα που δυσαρεστεί μερικούς κακόπιστους κριτικούς και πολύξερους θεατρολόγους. Τα θεατρικά του έργα είναι: Δον Κιχώτης (Ποντιακή Στέγη Κοκκινιάς, 1963), Όμορφη Πόλη (Θέατρο Παρκ, 1963), Φαύστα (Θέατρο Βεάκη, 1964), Τα χρυσά φτερά (Αρχαίο Θέατρο Πειραιώς, 1973), Εκλογές του Μποστ (Θέατρο Αμιράλ, 1973), Μαρία Πενταγιώτισσα (Θέατρο Λυκαβηττού, 1982), Κάνε το Πασόκ σου παξιμάδι (Θέατρο Πάρκ, 1985), Ιστορικέ ιστορίαι (Καφεθέατρο Λήδρα, 1985), 40 χρόνια Μποστ (Θέατρο Σμαρούλα, 1987), Μήδεια (Θέατρο Στοά, 1993), Ο ήρως της Κολομβίας (Μονόπρακτο στην TV, 1994), Ρωμαίος και Ιουλιέτα (Θέατρο Στοά, 1995). Ακόμα, μαζί με άλλους έγραψε: Και συ χτενίζεσαι (Θέατρο Άλσους, 1973), Εθνική Κωμωδία (Θέατρο Αμιράλ, 1974), Εφημερέβομεν (Θέατρο Σμαρούλα, 1977), Της Λαρίσης το

ποτάμι (Θεσσαλικό θέατρο, 1980), Πιάσαμε το τρίτο (Θέατρο Παρκ, 1981), Χαιρέτα μου τον πλάτανο(Θεσσαλικό θέατρο, 1982), Στο βάθος μύθος (Θέατρο Αβέρωφ, 1986), Ο Εφευρέτης (Θέατρο Πολύτεχνο, 1993)». Ο Μποστ έχει ιδιαίτερη σχέση με το θέατρο Στοά.. διαβάζω πάλι.. «Πρώτη φορά ασχοληθήκαμε με τον Μποστ το καλοκαίρι του 1987 όταν ο παραγωγός Βαγγέλης Λιβαδάς αποφάσισε να γιορτάσει τα σαράντα χρόνια της παρουσίας του Μέντη Μποσταντζόγλου με την παραγωγή «40 χρόνια Μποστ» στο καλοκαιρινό θέατρο «Σμαρούλα» της οδού Ευελπίδων.
Αμέσως μετά, τον χειμώνα του ίδιου χρόνου, ανεβάσαμε στη ΣΤΟΑ τη «Φαύστα» που παίχτηκε όλη τη χρονιά. Το καλοκαίρι του 1993 ο Μποστ έγραψε για τη ΣΤΟΑ τη «Μήδεια», που παίχτηκε τον χειμώνα 1993-1994 και όλο το καλοκαίρι του '94 σε περιοδεία στην Ελλάδα και την Κύπρο. Το 1995 έγραψε, πάλι για τη ΣΤΟΑ, το «Ρωμαίος και Ιουλιέτα», το τελευταίο έργο του, που αφού έκανε περιοδεία το καλοκαίρι του ίδιου χρόνου σε όλη την Ελλάδα και την Κύπρο παίχτηκε την περίοδο 1995-96 στη Στοά. Τον χειμώνα του 2001 ο Θανάσης Παπαγεωργίου έκανε ένα κολάζ με κείμενα από έργα του Μποστ που με τον τίτλο «Ακούω ήχον κώδωνος» παίχτηκε όλη τη χειμερινή περίοδο 2001-02 στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Το καλοκαίρι του 2003 η «Μήδεια» έκανε πάλι περιοδεία σε μια συμπαραγωγή της Στοάς και του Δημοτικού Θεάτρου Λαμίας.
Σε όλες τις παραγωγές των έργων του τη σκηνοθεσία έκανε ο Θανάσης Παπαγεωργίου, τη μουσική έγραψε ο Βασίλης Δημητρίου και πρωταγωνίστρια ήταν  η Λήδα Πρωτοψάλτη».

Η «φαύστα» που βλέπω είναι η πρώτη μου επαφή με τον Μποστ.. και από την πρώτη στιγμή καταλαβαίνεις ότι είναι κάτι το ιδιαίτερο.. το ιδιαίτερο δεν σημαίνει δύσκολο και απρόσιτο. Είναι ένας ιδιαίτερος τρόπος γραφής με σατιρικό ύφος, με «επίτηδες» ορθογραφικά λάθη που κάνουν το κοινό να γελά και να διασκεδάζει.. είναι ωραίο, ειδικά αν για πρώτη φορά ακούς και βλέπεις κάτι τέτοιο.. Η γραφή του πιστεύω έχει ένα προσωπικό και αναγνωρίσιμο στυλ που έτσι και δεις μια φορά έργο του Μποστ, τότε πιστεύω θα αναγνωρίζεις για πάντα τα έργα του. Κι αυτό δεν είναι εύκολο πράγμα. Πιστεύω ότι το έκανε επίτηδες! Διαβάζω.. «Βασικά χαρακτηριστικά του έργου του είναι η γλώσσα του και τα επίτηδες ανορθόγραφα κείμενα. Σατιρίσει την καθαρεύουσα, ανακάτευε λόγιες εκφράσεις με λαϊκές και έγραφε εντελώς ανορθόγραφα, διεκτραγωδώντας τον ημιμαθή Έλληνα, που προσπαθούσε να χρησιμοποιήσει την καθαρεύουσα. Συχνά με την παραφθορά των λέξεων ή την ανορθόγραφη απόδοση του ήχου της δημιουργούσε εσκεμμένα συνειρμούς, με άλλες έννοιες, τις οποιες διακωμωδεί. Επίσης χρησιμοποιούσε μεταφορικές εκφράσεις με την κυριολεκτική τους έννοια. Στα θεατρικά του έργα χρησιμοποιούσε δεκαπεντασύλλαβο στίχο στο προσωπικό του ύφος συμφυρμού πομπωδών καθαρευουσιάνικων εκφράσεων, με ξένες και λαϊκές εκφράσεις, ενώ συχνά εμφάνιζε ιστορικά ή μυθικά πρόσωπα να αναφέρονται σε σύγχρονες καταστάσεις.

Η σάτιρα του στοχεύει κυρίως τον μικροαστό Έλληνα των

μεταπολεμικών δεκαετιών, την καθωσπρέπεια, την ημιμάθεια και το νεοπλουτισμό, την ξενομανία, τις έντονες ταξικές αντιθέσεις της μεταπολεμικής Ελλάδας, καθώς και την ελληνική πολιτική ζωή. Ο Μποστ σατιρίζει ιδιαίτερα την εξάρτηση της Ελλάδας από τον ξένο παράγοντα, την εθνικοφροσύνη των δεξιών κομμάτων και το θεσμό της Βασιλείας, ωστόσο σε πολλά κείμενα διακωμωδεί και την παράταξη της Αριστεράς, στην οποία ανήκε. Σε πολλά από τα κείμενα του γράφει σε πρώτο πρόσωπο ως αφηγητής, ο οποίος διηγείται κάποια εμπειρία του και σχολιάζει δήθεν με αφέλεια τα γεγονότα». Η «Φαύστα», διαβάζω, είναι «γραμμένη το 1963 και με αρκετές παρουσιάσεις στο ενεργητικό της, ανέβηκε για πρώτη φορά στη Στοά το 1987. Η ιστορία είναι γνωστή: η οικογένεια έχασε την κόρη της που πνίγηκε στη θάλασσα, αλλά στο ψάρεμα ο μπαμπάς έπιασε ένα μεγάλο  ψάρι που είχε  μέσα στην κοιλιά του το μικρό κοριτσάκι. Κι ενώ η οικογένεια ετοιμάζεται να γιορτάσει το χαρμόσυνο γεγονός το κοριτσάκι εξολοθρεύεται από τους γάτους επειδή μύριζε ψαρίλα.  Μια άλλη οικογένεια που της έτυχε ακριβώς η ίδια περίπτωση με τον γιο τους, έρχονται να ζητήσουν σε γάμο το ομοιοπαθές κοριτσάκι αλλά πληροφορούνται το χαμό του και φεύγουν άπραγοι. Το ηθικό δίδαγμα είναι ότι πρέπει να πλενόμαστε καλά γιατί όποιος δεν πλένεται κινδυνεύει από πολλά». Το έργο μου άρεσε πολύ, από την αρχή έως το τέλος.. αξιοπρεπέστατη δουλειά και δοσμένη στο κοινό με μεράκι και αγάπη.. γιατί το είπα και πριν το θέατρο «Στοά» αγαπά το θεατρικό κοινό και το αγκαλιάζει.. Η σκηνοθεσία είναι του Θανάση Παπαγεωργίου, που είναι πολλή καλή, το σκηνικό και τα κοστούμια είναι του Μποστ αναγράφουν, η μουσική του Βασίλη Δημητρίου, πολλή καλή επίσης και κατάλληλη για το κείμενο του Μποστ. Βοηθός του σκηνοθέτη είναι η Ζηνοβία Κανελλοπούλου  και η χορογραφία του γάτου των δύο γυναικών Εύα Καμινάρη και Κοραλία Τσόγκα. Στο ρόλο της Φαύστας είδαμε την κα Λήδα Πρωτοψάλτη, η οποία ήταν εκπληκτική και απολαυστική, άλλωστε μην ξεχνάμε και τα φετινά βραβεία του κοινού «Αθηνοράματος» που πήρε το βραβείο του Α' γυναικείου ρόλου στο έργο «Άννα, είπα». Τον Θανάση Παπαγεωργίου, τον είδαμε ως σύζυγο της Φαύστας, ο Γιάννης κι αυτός πολύ καλός, εξαιρετική ήταν η Εύα Καμινάρη γιατί την είδαμε σε τρεις διαφορετικούς ρόλους (Ελένη, γάτος, κα Ιατρού) και κάθε φορά σε έπειθε για το ταλέντο της και ότι ήταν στην ουσία διαφορετικό άτομο, που δεν ήταν στην πραγματικότητα! Το «Ριτσάκι» το έκανε η Κοραλία Τσόγκα, καλή, την υπηρέτρια, την Μαριάνθη την ερμήνευσε η Νίκη Χαντζίδου, πολλή καλή, ο Κος Ιατρού ήταν ο Παναγιώτης Μέντης και ο υιός Ιατρού η Βάσω Ορκοπούλου, επίσης πολλή καλή. Γενικά μια προσεγμένη δουλειά από την αρχή έως το τέλος, ωραία σκηνικά, φωνές.. πραγματικά αξίζει να γνωρίσει κάποιος εάν δεν το έχει κάνει μέχρι σήμερα και τον Μποστ αλλά και το θέατρο «Στοά»..